Syn Bartoszewskiego Mieszka W Izraelu – Wadysaw Teofil Bartoszewski*: Zdecydowanie mol książkowy z pasją. Bardzo miło wspominam czas spędzony w warszawskiej sali, która od najmłodszych lat służyła jako gabinet mojego ojca. Podobnie jak w mojej własnej bibliotece, górne półki poniżej zawierały zarówno książki, jak i albumy płytowe.Na przykład pierwszymi książkami, do których sięgnąłem, były albumy fotograficzne przedstawiające stosy ludzkich szczątków z obozu koncentracyjnego Auschwitz. Zamiast tego ojciec dał mi pięknie narysowany egzemplarz „Pana Tadeusza”, bo zdał sobie sprawę, że nie jest to najlepszy sposób na przygotowanie mnie do życia w tak młodym wieku.
Nawet teraz czytanie wydaje mi się drugą naturą. Zamiast oglądać telewizję, lubię czytać.Czy podzielasz bystry umysł i pamięć swojego taty? Nie przypominam sobie ani jednego reportera, któremu rozmowa z nim nie sprawiałaby trudności. Wymagało to stuprocentowego skupienia. Odpowiadając na to pytanie, twój tata tak często wpadał w styczne, że trudno było nadążyć. Kilka minut później przypomniał charakter śledztwa.Moi współpracownicy mówią, że zbyt często odbiegam od tematu. Mój ojciec i ja mamy wiele wspólnych cech, ale nie odziedziczyłem jego pamięci.
Był właścicielem jednego z największych wszechczasów. Konieczność nim kierowała. Ponieważ spisywanie swoich przeżyć było dla niego zbyt ryzykowne, nigdy się nie dowiem, jak mój ojciec zaczynał w konspiracji, gdzie pracował m.in. w kontrwywiadzie więziennym. W czasach komunizmu miał bezpośrednie doświadczenie z niemożnością zapisania czegokolwiek. Musiał wszystko zapamiętać, więc spędził lata doskonaląc tę niesamowitą pamięć, która tak dobrze mu służyła do końca. I oczywiście. Mój dom był, po namyśle, trochę dziwny. Oczywiście wtedy tak nie myślałem, ponieważ byłem pod wrażeniem, że to właściwy sposób na życie.
Mimo, że w sąsiedztwie było kilku członków PUT, do naszego domu nie wszedł ani jeden. Odwiedzali nas ludzie, którzy odsiadywali długie wyroki w czasach stalinowskich. Kazimierz Moczarski miał wyrok śmierci, który nigdy nie został wykonany, a ja miałem przyjemność bawić się z jego córką, kiedy oboje byliśmy mali. Zjawili się zwolennicy teorii spiskowych, a ja przysłuchiwałem się ich pogawędkom pod stołem.Poza tym mój tata żył naprawdę osobliwie. Większość raportów wykonywał ze swojego domowego biura. Ponieważ nie mógł pisać na maszynie, musiał dyktować swoje prace.
Od czasu do czasu sprawdzał podwójnie jedną z kilku książek, które pochłaniały jego pensję. W czasie konfliktu straciła obie swoje biblioteki. Oba zostały zniszczone przez pożar: jeden w 1939 r., drugi pięć lat później. Przed wojną posiadał około 7000 woluminów. Moja biblioteka przypominała tę, którą miał przed wojną, więc i tu chętnie zaglądał. – Dożywotni. Główną cechą mojego ojca, gdybym miał go komuś opisać, byłoby to, że jest konspiratorem. W agencji pracował od 1963 do 1989. Teoretycznie był zatrudniony przez Wolną Europę; niemniej jednak przywódca Wolnej Europy był urzędnikiem CIA, a organizacja była finansowana przez CIA.
Mój tata był konspiratorem, a nie reporterem, publicystą, mówcą, historykiem czy politykiem. Nigdy nie próbował wejść do polityki. Nie należał jednak do żadnej partii politycznej poza PSL Mikołajczyka. Nie interesował się też polityką. Antonia i Karolina były bardzo zżyte ze swoim dziadkiem, który dał im wiele przemyślanych prezentów. Jeden z wnuków interesuje się historią i polityką i ma nadzieję, że pewnego dnia rozpocznie służbę publiczną. A kiedy był jeszcze w Oksfordzie, poznał moją żonę, którą bardzo podziwiał i cenił. Był fantastyczną postacią ojcowską. Kiedy byłem mały, opiekował się mną i zabierał na wędrówki po górach.
Potem ignorował mnie, dopóki nie wyjechał na studia, kiedy to docenił moją inteligencję. Zbliżyliśmy się do siebie pod koniec jego życia, a on nawet sprawił, że zacząłem działać w rządzie. Znakomicie się dogadywaliśmy. Od czasu do czasu dostawałem od niego telefon z informacją: „Mam godzinę, wpadnij”. Omówiliśmy każdą bazę, od spraw osobistych po sprawy na szczeblu stanowym. Prywatnie był zupełnie inną osobą niż publicznie. Ilekroć nie występował, zaczynał gadać bez końca. Fakt, że od czasu do czasu musiałem przerywać i podkreślać: „słuchaj, mam ci teraz coś naprawdę ważnego do powiedzenia”, był frustrujący.
Unikałem chodzenia na żadne z jego publicznych wydarzeń, ponieważ bardziej ceniłem swój osobisty czas z nim. Wiele brakowało w życiu osobistym mojego taty. W moim życiu nie ma miejsca na samokrytykę i wyrzuty sumienia, jak jednoznacznie napisał mój ojciec.NIE. Chociaż oczywiście byliśmy w stanie wojny, o Niemcach nigdy nie wspomniano. Mój tata był w Oświęcimiu, mój wujek został tam zamordowany, a drugi zginął w Mauthausen; Wiedziałem to wszystko. W 1965 r. niemiecka młodzież zaczęła buntować się przeciwko starszemu pokoleniu, co wywołało powszechne zamieszanie. Mimo że Niemców zaprosiliśmy znacznie później, to oni zaczęli nas odwiedzać w latach 60.
Mój ojciec też zrobił swój pierwszypowojennej wizyty w Auschwitz w tym samym roku. Będąc w Niemczech.- Nie ma przestępcy, którego ojciec kiedykolwiek ułaskawił. Żaden z nich nigdy nie prosił mnie o przebaczenie, a ja im go nie oferowałem” – powiedział ponownie. Pojawiło się jednak nowe pokolenie Niemców. Szybko, bo jego uczniowie w podziemnych szkołach, w których uczył się po wyjściu na wolność z Oświęcimia zgodzili się, że ważne jest, aby wysłać Niemcom wiadomość, że nie wszyscy są nazistami i że powinni ponieść karę za swoje czyny. – Duży wpływ na wychowanie mojego taty mieli jego liberalni rodzice i jezuiccy wychowawcy, których miał w szkole. siłownia.
